Содержание
- 2. Құстар класы- Aves
- 3. Құстар- құрлық омыртқалыларының ішіндегі ең көп тобы, ауада ұшып тіршілік етуге бейімделген. Анатомиялық құрылысы жағынан құстар
- 4. Маймаққаздар, не Гагатәрізділер отряды-Gaviiformes . Денесі мен мойны ұзарған, басы кішкентай, тұмсығы тік әрі ұзын. Қауырсындануы
- 5. Қаражемсау маймаққаз (Gavia arctica) Оңтүстік ендіктерде, соның ішінде Қазақстанда Каспий теңізінің жағалық аймағында қыстайды. Қызылжемсау маймаққаз
- 6. Сұқсыртәрізділер отряды-Podicipediformes Салмағы 150 г-н (Роdiceps ruficollus) 1400 г-ға (Р. cristatus) жетеді. Қарашақаздарға жақын. Дене пішіні
- 7. Қазақстанда 5 түрі ұялайды. қызылмойын сұқсыр (Р. auritus). Үлкен сұқсыр, немесе чомга (Podiceps cristatus) Кіші сұқсыр
- 8. Бірқазандар түқымдасы (Реlecanidae) Бұлардың тұлғасы мығым, қанаты үлкен, аяқтары қысқа, мойны мен тұмсығы ұзын, соңғысы басының
- 9. Бұйра бірқазан (Р. crispus) 13 кг тартады, қанат ұзындығы 77 см. Басында және мойнының жоғарғы жағында
- 10. Суқұзғындары тұқымдасына (Phalacrocoracidae). Мойны ұзын және құйрығы да ұзын әрі қатты. Қанаты қысқа әрі жалпақ, ұшы
- 11. Кекілді суқұзғын (Ph. aristotelis) Кіші суқұзғыны (Ph. pygmeus) Қазақстанда ұялайтындар: Үлкен суқұзғыны (Phalocrocorax carbo
- 12. Құтандар тұқымдасы(Ardeidae Салмағы 100 г-н 4 кг-ға дейін жетеді.Ұзын әрі тік тұмсығының шеттерінде майда тісшелері орналасады.
- 13. Қазақстан Қызыл кітабына (1996) тіркелгендер: Сарықұтан (Ardepla ralloides) Кіші аққұтан (Egretta garzetta)
- 14. Ләйлектер, не дегелектер тұқымдасы (Ciconiidae).. Ірі құстар, тұмсығы ұзын және ұшы үшкір. Жемсауы жок. Дыбыс сіңірлері
- 15. Қара ләйлек (C.nigra) - орман кұсы, ол ақ ләйлектен біршама кіші: салмағы 3 кг-дай, қанатының ұзындығы
- 16. Тырнақұтандар тұқымдасы (Threskiornithidae) кең тараған 30 түрді біріктіреді. Тұмсықтары ұзын, жіңішке, әдетте доғатәрізді имек (қалбағайлардан басқаларында).
- 17. Қазақстанда ұялайтын, Қызыл кітапқа тіркелгендер: Қарабайдың (Plegadis falcinellus) ұзын тұмсығы (10-14 см) иілген. Қалбағай, не жалбағайдың
- 18. Қоқиказдар отряды –Phoenicopteriformes Бір ғана тұқымдас - қоқиқаздар тұқымдасы (Phoenicopteridae) Қоқиқаз дүние жүзіндегі ең ұзын аяқты
- 19. Оңтүстік және батыс Қазакстанның тұзды көлдерінде қызғылт қоқиқаз (Phoenicopterus roseus) ұялайды. Ол Қазақстанның Қызыл кітабына (1996)
- 20. Қулар (ақкулар) тұқымдас тармағына (Cygninae) отрядтың ең ірі өкілдері жатады. Реңінде жыныстық деморфизм жоқ. Кең таралған,
- 21. Қазақстанда үш түрі тіршілік етеді Сұңқылдақ аққу (Cygnus cygnus) салмағы 7-10 кг, мойны тік үстайды, Сыбырлақ
- 22. Қаздартұқымдас тармағының (Anserinae) Қаздардың тұмсықтары биік, жақтары бұдырлы - құрлықта және тайыз суларда өсімдіктермен қоректенуге бейімделген.
- 23. Қазақстанда 9 түрі ұялайды: ең кең тарағаны қоңыр қаз (Anser anser), одан көптеген үй қаздарының тұқымдары
- 24. Қызылжемсаулы қараша қаз Қазақстанның Қызыл кітабына (1996) тіркелгендер: Қутұмсық қаз (А. cygnoides)
- 25. Басым түрлерінде жыныс диморфизмі байқалады. Шөп басқан су қоймаларын ұнатады. Көпшілік түрі өсімдікқоректілер, бірақ қорек құрамында
- 26. Қазақстанда 9 түрі ұялайды Кәдімгі барылдауық үйрек (Anas platyrchynchos) кең тараған үйректердің бірі. Оны үй үйректерінің
- 27. Қазақстан Қызыл кітабына (1996) тіркелген. Мәрмәр шүрегей (A. angustirostris)
- 28. Олар жақсы сүңгиді, өте тереңнен (10 м-ге дейін) белсенді тірі жәндіктерді ұстап қоректенеді. Жерде денесінің алдыңғы
- 29. Салмағы 1,5кг-ға жуық. Өсімдіктердің жасыл бөліктерімен қоректенеді. Қалқыма қопаққа, сирек те болса жағаға ұясын салады. Ұяда
- 30. Қара тұрпан (Melanitta nigra) жақсы жүзеді, тамаша сүңгиді, су астында 45 секундтай бола алады. Негізінен су
- 31. Құйрығы сатылы, ол қатты бағыттаушы қауырсындардан тұрады. Тамаша жүзеді әрі сүңгиді: су астында бағытын өзгерте отырып
- 32. Қазақстанда ұялайтындар: Aйдарлы мамыққаз (Somateria spectabilis) Алакөз сүңгуір (Aythya nyroca)
- 33. Сұңқартектестер тұқымдасы (Falconidae). Үстіңгі тұмсығының шетінде өткір тісшелерінің болуымен басқа жыртқыштардан ерекшелінеді. Астыңғы көмекейде дыбыс буындары
- 34. Лашынның (Falco peregrinus) салмағы 1,3 кг-ға жетеді. Тек құстармен қоректенеді, оларды ұшып жүріп тұяғымен қағады. Бүл
- 35. Ақсұңқар (F. rusticolus) лашыннан біршама ірілеу: денесінің ұзындығы 60 см, ал салмағы 2 кг-ға жетеді. Ұяларын
- 36. Қазақстанда кездесетіндер: ителгі (Ғ. cherrug бөктергі (Ғ. vespertinus) тұрымтай (Ғ. columbarius жаалтай (Ғ. subbuteo) дала күйкентайы
- 37. Аражегіштердің (Рernis) қанаттары мен құйрықтары ұзын. Тұмсығы аласа, танаулары саңылаутәрізді. Жіліншігі майда қалқаншалармен жабылған, қысқа аяқтары
- 38. Айдарлы аражегіш (Рernis ptilorhynchus) Қазақстанда ұялайтындар: Кәдімгі аражегіш (Реrnis apivorus)
- 39. Кезқұйрықтардың (Milvus) құйрығы айыр: шеткі руль қауырсындары ортасындағыларға қарағанда біршама ұзын. Жіліншігі көлденең калқаншалармен жабылған. Аяқтары
- 40. Субүркіттер (Haliaeetus) биологиялық жағынан қырандар мен кезқұйрықтардың арасындағы өтпелі топ болып табылады. Қырандардан ерекшелігі жіліншігі қауырсынданбаған.
- 41. Қазақстанда субүркіттерінің екі түрі: кезқұйрықты субүркіт (Haliaeetus leucoryphus) және аққұйрықты субүркіт (Н. albicilla) ұялайды. Екеуі де
- 42. Қырғилар (Асcipiter) көп, бірақ бір типті топ. Қанаттары салыстырмалы түрде қысқа әрі дөңгеленген, құйрығы ұзын. Саусақтары
- 43. мықы (A.badius) Үлкенмықи (A.brevipes) Қазақстанның Қызыл кітабына (1996) тіркелген. Қазақстанда 4 түрі мекендейді: қаршыға (Accipiter gentilis)
- 44. Жамансары, немесе ақсарылар (Buteo) қырандарға жақын, бірақ дене мөлшері кіші. Жіліншігі толықтай қауырсынданбаған, алдынан жалпақ көлденең
- 45. айнақанат тілеміш (B.lagopus) Қазақстанда 4 түрі ұялайды: жамансары, не ақсары (Buteo buteo) тілеміш (В. rufinus) жүнбалақ
- 46. Қанаттары жалпақ және доғал, қанат құлашы 2,4 м-ге жетеді. Ұшуы шапшаң, бірақ ауыр. Құйрығы шамалы дөңгеленген
- 47. қаршығарең қыран (H.fasciatus) дала қыраны (Aquila rapax) Қазақстанда мекендейтіндер: қарақұс (A. heliaca) шаңқылдақ қыран (A. clanga)
- 48. Бүркіт - қырандардың ішіндегі ең қуаттысы, осыған орай жемтігі ірі жабайы аң-құстар (тұяқтылар, меңіреу құр, қаздар),
- 49. Тазқаралардын тұқымдастың басқа түрінен ерекшелігі - басы мен мойнының қауырсынданбауы. Тұмсығы күшті, танау тесіктері домалақ, тырнақтары
- 50. тазқара (Aegypius monachus) Барлығы да Қазақстан Қызыл кітабына (1996) тіркелген. Қазақстанда 5 түрі ұялайды: жұртшы (Neophron
- 51. Жыланшы қырандарға (Circaetus) негізінен рептилиялармен әсіресе жыландармен, сирек кеміргіштер, құстар және насекомдармен қоректенетін құстар жатады. Бұл
- 52. Қазақстанда қанат құлашының ұзындығы 1,9 м-ге жететін жыланшы қыран (Circaetus gallicus) ұялайды. Қазақстан Қызыл кітабына (1996)
- 53. Құладындар (Circus) Ұзын қанаттары мен құйрығы жерге жақын жай әрі шусыз ұшуға бейімделген, бұл кезде олар
- 54. саз құладыны (C. aeruginosus) Қазақстанда 4 түрі ұялайды: түз құладыны (Circus cyanes) шалғын құладыны (C. pygargus)
- 55. Тіршілігінің көп уақытын жерде өткізеді, орманда ұшуы мәнерлі. Жіліншігінің 3/4 бөлігі қауырсынданған, саусақтары жалаңаш. Ұяда 6-15
- 56. Қырғауылтектестер тұқымдасы (Phasianidae) Саусақтарында мүйізді жалбыршақтар болмайды. Қырғауылтектестердің аяғы құртектестерге қарағанда ұзындау. Олар әртұрлі жағдайларда: орманда
- 57. Қазақстанда мекендейтін түрлері: шіл (Perdix perdix) дала шілі (Ammonoperdix griseogularis) сақалды шіл (Perdix dauriva) кекілік (Alectoris
- 58. Алтай ұлары (Tetraogallus altaicus). Қазақстанның Қызыл кітабына (1996) тіркелген. Бөдене (Coturnix coturnix)
- 59. Нағыз тырналар тұқымдасы (Gruidae) Дене салмағы 2 кг- нан 13 кг-ға дейін жетеді. Қауырсындануы тығыз әрі
- 60. Сұр тырна (Grus grus) Қазақстанда 3 түрі ұялайды. ақ тырна, нестерх (G. leucogeranus) ақбас тырна (Anthropoides
- 61. Ocydromus және Tribonyx Моногамдар. Ұясын жердегі жықпылдар арасына салады, кейбіреулері қалқыма ұялар жасайды. Ұяда 6-12 жұмыртқа
- 62. кішкене тартар (P. parva). Қызылқасқа сутартар (Gallinula chloropus) Қазақстанда ұялайтындар: сутартар (Rallus aguaticus) кәдімгі тартар (Porzana
- 63. Салмағы 60 г. Ол тез жүгіреді, ұшуды ұнатпайды, жүзуден қашады. Түнде белсенді. Көнмаңдай Қызыл кітапқа (1996)
- 64. Салмағы 1 кг-н 16 кг-ға жетеді. Басы салыстырмалы түрде үлкен, мойны ұзындау, жуан . Құрлык құстары
- 65. жорға дуадақ не жиекдуадақ (Chlamydotis undulata). Қазақстанда үш түрі мекендейді: безгелдек (Otis tetrax)
- 66. Тоқдуадақ не дуадақ (Otis tarda) отрядтағы ең ірі құс (салмағы 11-16 кг). Аяқтары қауырсынданбаған. Аталықтарының басының
- 67. Қарапайым татреңдерден бөлініп, тайыз сулар мен сусыз жерлерде мекендеуге бейімделген. Тұмсығы қысқа, үстіңгі тұмсық дөңес және
- 68. Қазақстанда 3 түр мекендейді: дала қарақасы (Glareola nordmanni), шалғын қарақасы (G. pratincola) және зымырақ (Cursorius cursor).
- 69. дала қарақасы (Glareola nordmanni) шалғын қарақасы (G. pratincola) зымырақ (Cursorius cursor).
- 70. Қарала шалшықшылар тұқымдасы (Haematopodidae) Салмағы 0,5 кг-дай. Тұмсығы екі жағынан қысыңқы, ұзын, тік . Жіліншік ортан
- 71. Қазақстанда екі түрі: қарала шалшықшы (Haematopus ostralegus) және орақтұмсық (Ilidorhynche struthersii) мекендейді. Оның тұмсығы төмен иілген.
- 72. Қанаты ұзын, үшкір, шапшаң ұшуға бейімделген. Кейбір қызғыштардың қанатының иілген жерінде тепкісі болады. Жіліншігі жалпақ. Аяқтары
- 73. шаушурілдек (Charadrius dubius) сарысағақ шурілдек (Ch. asiaticus) маусымқұс (Pluvialis squatarola), Қазақстанда 15 түрі кездеседі
- 74. алтынжон татрең (Pluvialis apricaria) қошқылқанат татрең (P. dominica), тарғақ (Chettusia gregaria) Қазақстанның Қызыл кітабына (1996) тір-
- 75. Тауқұдіреттер тұқымдасы (Scolopacidae) біршама ылғалды ашық алаңдарда (кұрғақ далаларда кездеспейді) мекендейтін 75 түрді біріктіреді, аздаған түрлері
- 76. Қазақстанда кездесетіндер: үлкен шалшықшы (Numenius arquata) жылқышы (Scolopax rusticola) шаушалшық (Lymnocryptes minimus) тауқұдірет (Gallinago gallinago) маңқы
- 77. тарбаң шырғалақ (Limnodromus semipalmatus) Қазақстанның Қызыл кітабына (1996) тіркелген. мамырқұс (Actitis hypoleucus) кұржекей (Phylomachus pugnax)
- 78. Қалытқылар планктонды организмдермен қоректенуге бейімделіп, тауқұдіреттерден бөлініп шығуы мүмкін. Тұмсығы ұзарған, жіңішке немесе жалпақ. Аяғының ұзындығы
- 79. ақжағал (Ph. fulicarius) қалытқылар Қазақстанда 2 түрі ұялайды: ақтамақ қалытқы(Phalaropus lobatus)
- 80. Шағалалар отрядтармагы (Lari) Салмағы 50 г-н (қара қарқылдақ – Chlidonias niger)3- кг-ға (дуанбас шағала – Larus
- 81. Қазақстанда 10 түрі кездеседі: орташа құрақтұмсық (Stercorarius pomarinus) қысқақұйрық құрақтұмсық (St. parasiticus)
- 82. Екеуі Қазақстанның Қызыл кітабына (1996) тіркелген. боз шағала (Larus argentatus) көл шағаласы (L.ridibundus) көк шағала (L.
- 83. Қылқүйрық не қылаңтөстің (Syrrhaptes paradoxus) салмағы 300 г-дай. Артқы саусағы болмайды. Жіліншігі қауырсынданған. Алдыңғы үш саусағы
- 84. Кептерлер тұқымдасы (Columbidae) жер шарының барлық қоңыржай және ыстық ендіктерінде, көптеген мұхит аралдарын қоса, мекендейтін 292
- 85. Қоңыр кептер (Columba eversmanni)Қазақстанның Қызыл кітабына (1996) тіркелген. дыркептер, тузкептер (Columba oenas) Қазақстанда кездесетіндер: көк кептер
- 86. Қазақстанда 2 түрі: кәдімгі көкек (Сuсulus сапоrus) және меңіреу көкек (С. saturatus) кездеседі. Көкектер жұмыртқаларын апарып
- 87. Қазақстанда 13 түрі кездеседі: Үкінің (Вubu bubu) дене тұрқы 72 см, салмағы 3,2 кг. “Беттік” дискі
- 88. Қазақстанда бір түрі - кәдімгі зымыран (Аlcedo atthis) ұялайды, ол суқоймаларының тік жарларында қоныстанады. Тауда шамамен
- 89. Қазақстанда кәдімгі көкқарға (Соracias garrulus) ұялайды, оның салмағы 200 г-ға жуық. Тұмсығының түбінде қылтәрізді вибристері болады.
- 90. дүпілдек (Junx torquilla) Қазақстанда 8 түрі кездеседі. үлкен шұбар тоқылдақ (Dendrocopos major) ақжон тоқылдақ (D.leucotos) боз
- 91. Бозторғайлар тұқымдасы (Аlandidае) Ескі және Жаңа дүниенің ашык ландшафтарын мекендейтін 78 түрді біріктіреді. Пайда болған орталығы
- 92. Қазақстанда 13 түрі кездеседі. құлақты (Еremophilla alpestris) орман (Lullula arborea) бозторғайлары бозторғай (Аlauda arvensis) теңбілтөбе (Саlandrella
- 93. айдарлы бозторғай (Galerida cristata) дала бозторғайы (М. calandra)
- 94. Қарлығаштар тұқымдасы (Ніrundinidae). Тұмсығы қысқа, жалпақ. Езуі үлкен: жақ буыны көз деңгейінде. Сілекей бездері үлкен. Қанаттары
- 95. құз қарлығашы (Ріryonopronge rupestris) Қазақстанда 5 түрі кездеседі. қала қарлығашы (Delichon urbica) жар қарлығашы (Riparia riparia)
- 96. Қарғатектестер тұқымдасы (Соrvidае) Салмағы 50 г-н 1,5 кг-ға дейін. Әр түрлі ландшафттарды мекендейді, бірақ көптеген түрлері
- 97. Қазақстанда кездесетіндер: сауысқан (Ріса ріса) қызылтұмсық шауқарға (Руrrhocorax pyrrhocorax) ұзақ (Corvus monedula) қарға (Соrvus cornoe) құзғын
- 98. сексеуіл жорғаторғайы (Роdoces panderi) Қазақстанның Қызыл кітабына (1996) тіркелген. ақтұмсық қарға, не таған (С.frugilegus), самырсынқұс (Nucifraga
- 99. Жуантұмсық көкшымшықтар тұқымдасы (Раradoxornіthidае) Салмағы 8 г-н 20 г-ға жетеді. Қауырсындануы бос. Тұмсығы қысқа, дөңес. Тұмсықтың
- 100. кезқұйрық көкшымшық (Аеgithalos caudatus) Қазақстанда 2 түрі кездеседі: мұртты көкшымшық (Раnиrus biarmicus)
- 101. Көктекелер тұқымдасы (Sittіdае). Салмағы 15 г-н 40 г-ға дейін. Қауырсындануы бос. Басы үлкен. Тұмсығы тік, ұшы
- 102. жартас көктекесі (S.tephronota) Қазақстанда ұялайтындар: орман көктекесі (Sitta eurораеа)
- 103. Ағаш пен бұтaларға әуезшіл сайрауық (Тurdus philomelos), шетен сайрауыгы (Т. pilaris), қылғытпа сайрауық (Т. viscivorus) ұялайды.
- 104. Шөл шақшақайы (О. oеnаnthe deserti), кәдімгі шақшақай (О. isabellina), биші шақшақай (О. isabellina) ашық тасты немесе
- 105. Олар шартәрізді ұяларын жерге немесе жерден аса биік емес ағашқа орналастыратын жасыл сандуғаш (Рһуlloscopus trochiloides), арай
- 106. тау етектеріндегі бұталы шіліктерде мекендейтін әсем шымшық (Leptopoecile sophiae) тек қылқан жапырақты ормандарда ғана мекендейтін сарыбас
- 107. Содырғы торғайлар тұқымдасы (Рrunellidае). Қауырсындары тығыз, қалың. Тұмсығы тік, жіңішке, тұмсықтың түбі жалпақ. Езуінде қысқа қылтықтары
- 108. Сұржон содырғы (Рrunella collaris) және қаратұмсық содырғы (Р. hуmalayana) - биік таулар құстары, олар альпі және
- 109. Самырқұстар тұқымдасы (Воmbycillidае. Салмағы 60- 70 г. Қауырсындары қалың әрі жұмсақ. Төбесінде үлкен айдары болады. Тұмсығы
- 110. Қазақстанда бір түр - кәдімгі самырқұс (Воmbycilla garrulus) мекендейді.
- 111. Тағанақтар тұқымдасы (Laniidае Салмағы 25-120 г. Қауырсындануы қалың әрі бос. Үлкен басы екі бүйірінен қысыңқы және
- 112. үлкен не сұр тағанақ (L.excubitor) Қазақстанда кездесетіндер : кіші тағанақ (Lanius minor) сібір тағанағы (L. cristatus),
- 113. Тоқымашы торғайлар тұқымдасы (Ploceidae). Салмағы 7-100 г. Қауырсындануы тығыз. Тұмсығының формасы алуантүрлі: жиі конустәрізді, кейде доғатәрізді
- 115. Скачать презентацию