Слайд 2
![Тақырыбы: “Еркек және әйел жыныс ағзаларының қызметтік анатомиясы жэне дамуы”](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-1.jpg)
Тақырыбы:
“Еркек және әйел жыныс ағзаларының қызметтік анатомиясы жэне дамуы”
Слайд 3
![Ішкі жыныс ағзаларына: атабез (testis), атабез қосалқысы (epididymis), шәует шығаратын](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-2.jpg)
Ішкі жыныс ағзаларына: атабез (testis), атабез қосалқысы (epididymis), шәует шығаратын түтік(
ductus deferens), шәует қуықшасы( vesicula seminalis), қуықасты безі (prostata), буылтық-несеп( glandula bulbourethralis) бездері жатады.
Слайд 4
![Сыртқы жыныс ағзаларын-еркектің жыныс мүшесі және ума құрайды. Атабездің қызметі:](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-3.jpg)
Сыртқы жыныс ағзаларын-еркектің жыныс мүшесі және ума құрайды.
Атабездің қызметі: генеративті-(сперматозоидтар)
және эндокринді (тестостерон) ондіріледі. Атабездің сыртында ақ қабығы (1) бар. Оның астындағы атабездің заты-ұлпа (2) деп аталады. Аққабықтың артқы жиегінен атабез ұлпасының ішінде дәнекер тін еніп тұрады.
Слайд 5
![Бұл жер атабездің орталығы (3) деп аталады. Атабез 250-300 үлесшелерден](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-4.jpg)
Бұл жер атабездің орталығы (3) деп аталады. Атабез 250-300 үлесшелерден (4)
тұрады. Олар өзара қалқашықтар (5) арқылы бөлінген. Әр үлесшенің ұлпасында 2-3 иреленген шәует өзекшелері (6) орналасқан. Осы өзекшелердің қабырғасында орналасқан сперматогенді клеткалардан сперматозоидтар пайда болады.
Слайд 6
![](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-5.jpg)
Слайд 7
![](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-6.jpg)
Слайд 8
![Атабезде әндокриндік қызметті-иреленген шәует өзекшелердінің аралығындағы дәнекер тінде орналасқан-интерстициалдық әндокриноциттер (Лейдиг клеткалары) атқарады.](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-7.jpg)
Атабезде әндокриндік қызметті-иреленген шәует өзекшелердінің аралығындағы дәнекер тінде орналасқан-интерстициалдық әндокриноциттер (Лейдиг
клеткалары) атқарады.
Слайд 9
![Тік шәует өзекшелері (7), атабез торы (8), атабездің шығарушы өзекшелері](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-8.jpg)
Тік шәует өзекшелері (7), атабез торы (8), атабездің шығарушы өзекшелері тек
сперматозоидтарды өткізгіш жолдар болып табылады.
Атабезден (торынан) 12-15 шығарушы өзекшелер шығып ( d. efferentis testis), атабез косалкысы басына барады, кейін шәует шығаратын түтік ( d. deferens)?қуықасты безіне келеді.( prostata).
Слайд 10
![Шәует қуықшалары ( vesicula seminalis ) ?шығарушы түтік(d.excretorius) ?шәует шығаратын](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-9.jpg)
Шәует қуықшалары ( vesicula seminalis ) ?шығарушы түтік(d.excretorius) ?шәует шығаратын түтікпен
қосылып (d.deferens)?шәует жіберетін (d. ejaculatorius) түтік түзеді.
Шәует қуықшалары шәуеттің сұйық бөлігін өндіретін секреттік ағзалар болып табылады
Слайд 11
![Қуықасты безі-ол без ретінде шәуеттің маңызды бөлігін құрап, сперматозоидтарды белсендіретің,](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-10.jpg)
Қуықасты безі-ол без ретінде шәуеттің маңызды бөлігін құрап, сперматозоидтарды белсендіретің, сондықтан
жыныстық пісіп-жетілу кезеніне қарай дамитын секрет бөліп шығарады. Ол бұлшықет ретінде несепшығаратын өзектің қысқышы болып табылады.
Слайд 12
![Әйел жыныс ағзалары Әйел жыныс ағзалары екі бөлімнен тұрады: ішкі-анабездер](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-11.jpg)
Әйел жыныс ағзалары
Әйел жыныс ағзалары екі бөлімнен тұрады: ішкі-анабездер (ovarium),
жатыр түтікшелері ( tuba uterina), жатыр ( uterus), қынап (vagina)
сыртқы: үлкен және кіші жыныс ернеулері ( labia minora pudenda, labia majora pudenda), қынап кіреберісі( vestibulum vaginae)
Слайд 13
![Анабез Жүп ағза, эйел жыныс безі болып табылады. Анабезде жаңа](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-12.jpg)
Анабез
Жүп ағза, эйел жыныс безі болып табылады. Анабезде жаңа жасалған препаратта
көрінетін жетілген анабез түйіншелері, folliculi ovarici vesiculosi, болады, олардың әркайсысында дамып келе жатқан әйел жыныс жасушасы – ооцит жатады. Түйіншелер негізінде орналасады.
Слайд 14
![Даму кезеңіне қарай түйіншелердің шамасы әр түрлі – көзге көрінбейтін](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-13.jpg)
Даму кезеңіне қарай түйіншелердің шамасы әр түрлі – көзге көрінбейтін шамадан
диаметрі 6 мм-ге дейін жетеді. Пісіп-жетілген түйінше жарылғанда( овуляция ) оның ішіндегі ооцит бөлініп, қабырғалары босаңсиды, қуысы қанға және сарғыш түсті жасушаларға толып, сары дене пайда болады. Ооцит овуляциядан кейін барып жатыр түтігінде пісіп-жетілген аналық жыныс жасушасына айналады.
Слайд 15
![Жүкті болғанда сары дене үлкейіп, диаметрі 1см-дейін ірі түзіліске, айналады,](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-14.jpg)
Жүкті болғанда сары дене үлкейіп, диаметрі 1см-дейін ірі түзіліске, айналады,
оның іздері жылдар бойы сақталанады: түйіншеден шыққан аналық жыныс клеткалары ұрықтанбаған жағдайда түзілген сары дененің қөлемі кішілеу болып, клеткалардың атрофиялануы салдарынаң, ол сары түсін жоғалтып, ақшыл денеге айналады.
Слайд 16
![Біраз уақыттан кейін ақшыл дене мүлде жоқ болып кетеді. Түйіншелер](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-15.jpg)
Біраз уақыттан кейін ақшыл дене мүлде жоқ болып кетеді. Түйіншелер
оқтын-оқтын жарылатындықтан ( овуляция ), анабез бетінде жас өскен сайын әжім және ойыстар пайда болып, көбейе береді.
Слайд 17
![](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-16.jpg)
Слайд 18
![Жатыр –( uterus ) жатыр түтігі арқылы жатыр қуысына келетін](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-17.jpg)
Жатыр –( uterus ) жатыр түтігі арқылы жатыр қуысына келетін
аналық клетка ұрықтанған жағдайда, осы жерде одан әрі туғанға дейін дамиды.
Үш бөлігі: түбі, денесі, мойыны.
Слайд 19
![Жатыр түтігі-( tuba uterine ) овуляция кезінде аналық жасушалар жатыр](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-18.jpg)
Жатыр түтігі-( tuba uterine ) овуляция кезінде аналық жасушалар жатыр қуысына
келеді.
Жатыр бөлігі
Жатыр түтігінің қылтасы
Жатыр түтігінің буылтығы
Жатыр түтігінің құйғысы
Слайд 20
![](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-19.jpg)
Слайд 21
![](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-20.jpg)
Слайд 22
![](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-21.jpg)
Слайд 23
![](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/355435/slide-22.jpg)