Слайд 2
![Организмде бүйрекүсті безі маңызды роль атқарады. Бүйрекүсті безі кортикостероидтарды бөліп шығарады, оларды глюкокортикоидтар, минералокортикоидтар деп бөледі.](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-1.jpg)
Организмде бүйрекүсті безі маңызды роль атқарады. Бүйрекүсті безі кортикостероидтарды бөліп шығарады,
оларды глюкокортикоидтар, минералокортикоидтар деп бөледі.
Слайд 3
![Кортикокостероидтар зат алмасу үрдісіне және организмнің қалыптасу реакциясына арнайы әсер](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-2.jpg)
Кортикокостероидтар зат алмасу үрдісіне және организмнің қалыптасу реакциясына арнайы әсер етеді.
ГК өндірілуін гипоталамо-гипофизарлы-бүйрекүстілік жүйе бақылайды (кортикотропин-рилизинг-фактор, АКТГ)
Слайд 4
![Гормондардың әсер механизмі Жасуша мембранасы арқылы өтеді Арнайы стероидты рецепторлармен](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-3.jpg)
Гормондардың әсер механизмі
Жасуша мембранасы арқылы өтеді
Арнайы стероидты рецепторлармен байланысады
Жасуша ядросына
енеді
Белок синтезіне әсер етеді
Слайд 5
![Альдостерон негізгі минералокортикостероид Су-тұз алмасуына әсер етеді Организмде үнемі сүйықтықтың](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-4.jpg)
Альдостерон негізгі минералокортикостероид
Су-тұз алмасуына әсер етеді
Организмде үнемі сүйықтықтың көлемін ұстап
тұрады
Альдостерон ағзада болмағанда:
натрий несеппен шығып кетеді;
дегидратация;
тіндік гипоксия;
белоктың ыдырауы.
Слайд 6
![Минералокортикоидтың препараттары Дезоксикортикостерон ацетаты(Докса) Флудрокортизон ацетаты(Кортинеф)](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-5.jpg)
Минералокортикоидтың препараттары
Дезоксикортикостерон ацетаты(Докса)
Флудрокортизон ацетаты(Кортинеф)
Слайд 7
![Минералокортикоидтар Организмде натрий мен суды іркеді. Организмнен калийдің шығуын ынталандырады](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-6.jpg)
Минералокортикоидтар
Организмде натрий мен суды іркеді.
Организмнен калийдің шығуын ынталандырады
Слайд 8
![Минералокортикоидтар қолданылады: Аддисон ауруында. Бүйрекүсті безі қыртысының қызметі төмендегенде (туберкулез).](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-7.jpg)
Минералокортикоидтар қолданылады:
Аддисон ауруында.
Бүйрекүсті безі қыртысының қызметі төмендегенде (туберкулез).
Миастения.
Астения, адинамия.
Гипохлоремия.
Гипотензия (Na және
Н2О жойылуына байланысты).
Слайд 9
![Қарсы көрсетілуі Артериалдық гипертензия. Ісіну (жүрек жетіспеушілігіне байланысты). Бауыр циррозы. Спиронолактон (минералокортикоидтардың антагонисі)](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-8.jpg)
Қарсы көрсетілуі
Артериалдық гипертензия.
Ісіну (жүрек жетіспеушілігіне байланысты).
Бауыр циррозы.
Спиронолактон
(минералокортикоидтардың антагонисі)
Слайд 10
![Минералокортикостероид антагонистерінің қолданылуы Бүйрекүсті безінің аденомасы. Гирсутизм әйелдерде. Диуретик ретінде.](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-9.jpg)
Минералокортикостероид антагонистерінің қолданылуы
Бүйрекүсті безінің аденомасы.
Гирсутизм әйелдерде.
Диуретик ретінде.
Слайд 11
![Бүйрекүсті безінің гормондық препараттары (кортикостероидтар)](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-10.jpg)
Бүйрекүсті безінің гормондық препараттары (кортикостероидтар)
Слайд 12
![Глюкокортикоидтардың препараты Табиғи гормондардың аналогы. Гидрокортизон (Гидрокортизон ацетаты) Гидрокортизонның жасанды туындысы Преднизолон (Преднизолон ацетаты), метилпреднозолон.](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-11.jpg)
Глюкокортикоидтардың препараты
Табиғи гормондардың аналогы.
Гидрокортизон (Гидрокортизон ацетаты)
Гидрокортизонның жасанды туындысы
Преднизолон (Преднизолон ацетаты),
метилпреднозолон.
Слайд 13
![Жалғасы Құрамында фторы бар глюкокортикоидтардың жасанды туындылары Дексаметазон (Дексазон), Триамцинолон](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-12.jpg)
Жалғасы
Құрамында фторы бар глюкокортикоидтардың жасанды туындылары
Дексаметазон (Дексазон), Триамцинолон (Полкортолон)
Жергілікті қолдануға
арналған глюкокортикоидтар
Флуметазон пивалаты (Локакортен, Лоренден),флуоциналон ацетониді (Синафлан).
Слайд 14
![Жалғасы Ингаляция үшін қолдануға арналған глюкокортикоидтар Беклометазон (Бекотид, Будесонид (Пульмикорт), Флунизолид (ингакорт),Флутиказон пропионаты (Фликсоназе).](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-13.jpg)
Жалғасы
Ингаляция үшін қолдануға арналған глюкокортикоидтар
Беклометазон (Бекотид, Будесонид (Пульмикорт), Флунизолид (ингакорт),Флутиказон
пропионаты (Фликсоназе).
Слайд 15
![Глюкокортикоидтар зат алмасуына жан-жақты әсер етеді. Көмірсу, белок, су-тұз, май алмасуына әсер етеді.](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-14.jpg)
Глюкокортикоидтар зат алмасуына жан-жақты әсер етеді.
Көмірсу, белок, су-тұз, май алмасуына
әсер етеді.
Слайд 16
![ГК жіктелуі Әсер ету ұзақтығы қысқа және орташа әсер ететін](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-15.jpg)
ГК жіктелуі
Әсер ету ұзақтығы қысқа және орташа әсер ететін ГК.
гидрокортизон,преднизолон,
метилпреднизолон.
Әсер ету ұзақтығы орташа әсер ететін ГК.
триамцинолон
Ұзақ әсер ететін ГК
дексаметазон
Слайд 17
![Глюкокортикоидтардың Фармакокинетикасы Сукцинаттар, гемисукцинаттар және фосфаттар суда жақсы ериді (әсері](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-16.jpg)
Глюкокортикоидтардың Фармакокинетикасы
Сукцинаттар, гемисукцинаттар және фосфаттар суда жақсы ериді (әсері жылдам және
қысқа.
Ацетаттар және ацетонидтер суда ерімейді (әсері ұзартылған суспензия түрінде шығарылады.
Слайд 18
![Глюкокортикоидтар әсер көрсетеді: - қабынуға қарсы - иммунодепрессивті - аллергияға қарсы - шокқа қарсы -детоксикациялық әсер](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-17.jpg)
Глюкокортикоидтар әсер көрсетеді:
- қабынуға қарсы
- иммунодепрессивті
- аллергияға қарсы
- шокқа
қарсы
-детоксикациялық әсер
Слайд 19
![](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-18.jpg)
Слайд 20
![](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-19.jpg)
Слайд 21
![Қабынуға қарсы әсер механизмі Фосфолипаза А2 белсенділігін тежейді Простагландиндер, лейкотриендер,](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-20.jpg)
Қабынуға қарсы әсер механизмі
Фосфолипаза А2 белсенділігін тежейді
Простагландиндер, лейкотриендер, ТАФ синтезін тежейді.
Кининдердің
және бактериалдық токсиндердің белсенділігін тежейді.
Комплемент жүйесін тежейді.
Интерлекин -2 әсерін басады
Слайд 22
![Жалғасы Гистамин, серотонин, брадикинин босап шығуын азайтады. Қабыну ошақтарына нейтрофил](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-21.jpg)
Жалғасы
Гистамин, серотонин, брадикинин босап шығуын азайтады.
Қабыну ошақтарына нейтрофил және моноциттердің келуін
азайтады.
Лизосомалды мембрананы тұрақтандырады.
Слайд 23
![Макрофагтардың жылжуын тежейтін факторларды басады. Қабынуға қарсы цитокиндер (1,6,8 интерлей-киндердің,](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-22.jpg)
Макрофагтардың жылжуын тежейтін факторларды басады.
Қабынуға қарсы цитокиндер (1,6,8 интерлей-киндердің, ісіктің шіру
факторлары) гендерінің транскрипциясын тоқтатады
Металлпротеиназа (коллагеназа, эластаза) гендерінің транскрипциясын тоқтатады
Слайд 24
![Аллергияға қарсы және иммунодепрессивті әсерлері Жасуша ішіндегі цАМФ жоғарылатады және](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-23.jpg)
Аллергияға қарсы және иммунодепрессивті әсерлері
Жасуша ішіндегі цАМФ жоғарылатады және цГМФ азайтады.
Аллергиялық
реакцияның жедел түрі медиаторларының синтезін және секрециясын тежейді
Макрофагтарға әсер етеді
Слайд 25
![Жалғасы Қанда Т-лимфоциттердің санын азайтады. Т-және В-лимфоциттерінің кооперациясын төмендетеді. Т-лимфоциттерінің пролиферациясын тежейді Т-лимфоциттерінің цитотоксиндігін төмендетеді](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-24.jpg)
Жалғасы
Қанда Т-лимфоциттердің санын азайтады.
Т-және В-лимфоциттерінің кооперациясын төмендетеді.
Т-лимфоциттерінің пролиферациясын тежейді
Т-лимфоциттерінің цитотоксиндігін төмендетеді
Слайд 26
![Жалғасы Т-супрессорлар санын жоғарылатады, Т- хелперлер санын азайтады. Ісікті шірітуші факторлардың, интерферон бөлінуін азайтады.](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-25.jpg)
Жалғасы
Т-супрессорлар санын жоғарылатады, Т- хелперлер санын азайтады.
Ісікті шірітуші факторлардың, интерферон бөлінуін
азайтады.
Слайд 27
![Шокқа қарсы әсері Қантамырлардың адреналинге және норадреналинге сезімталдығын жоғарылатады. Адренорецепторлардың](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-26.jpg)
Шокқа қарсы әсері
Қантамырлардың адреналинге және норадреналинге сезімталдығын жоғарылатады.
Адренорецепторлардың сезімталдығын қалпына келтіреді.
Серотонин,
гистамин синтезін төмендетеді.
Тромбоцитті активтеуші фактордың (шок медиаторы) синтезін азайтады.
Слайд 28
![Глюкокортикостероидтардың қолданылуы Аддисон ауруы (гидрокортизон қолданған дұрыс) Өкпе, ми ісінуі](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-27.jpg)
Глюкокортикостероидтардың қолданылуы
Аддисон ауруы (гидрокортизон қолданған дұрыс)
Өкпе, ми ісінуі
Шок, кейде
коллапста
Аллергиялық компонентпен жүретін қабынудың ауыр үрдістерінде (пневмония, менингит)
Жұқпалы гепатит, гломерулонефриттің ауыр түрінде
Ревматоидты артрит, дәнекер тіндердің жүйелік ауруларында (қызыл жегі, склеродермия)
Анкилоздаушы спондилитте
Өйық жаралы колитте
Көз ауруларында (жедел увеит, аллергиялық конъюнктивит)
Слайд 29
![Қолданылуы (жалғасы) Гемолитикалық анемия (аутоиммундық) Аллергиялық реакцияның ауыр түрі Мүшелерді](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-28.jpg)
Қолданылуы (жалғасы)
Гемолитикалық анемия (аутоиммундық)
Аллергиялық реакцияның ауыр түрі
Мүшелерді ауыстыру (иммунодепрессивті)
Уланудың ауыр түрі
Ісік
аурулары (кешенді ем үшін)
Балаларда тыныс алудың бұзылысы
Экзема
Аллергиялық риниттің ауыр түрі
Ауыз қуысының афтозды ойылуы
Гиперкльциемия, биіктік ауруы
Слайд 30
![](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-29.jpg)
Слайд 31
![Глюкокортикоидтардың жанама әсерлері](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-30.jpg)
Глюкокортикоидтардың жанама әсерлері
Слайд 32
![Глюкокортикоидтардың жанама әсерлері](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-31.jpg)
Глюкокортикоидтардың жанама әсерлері
Слайд 33
![Препараттардың әсер ету ерекшеліктері Триамцинолон –преднизолоннан 5 есе күшті. Минералокортикоидтық](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-32.jpg)
Препараттардың әсер ету ерекшеліктері
Триамцинолон –преднизолоннан 5 есе күшті. Минералокортикоидтық қасиеті жоқ.
Асқынулар –миопатия мен остеопороздың ауыр түрі.
Дексаметазон преднизолоннан 6-7 есе күшті. минеролокортикоидтық қасиеті аз. Диабет пен тоқтату синдромы жиі кездеседі.
Слайд 34
![Флуметазон жергілікті қолданылады, аз сіңеді. Беклометазон дипропионаты – бронхиалды демікпеде](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-33.jpg)
Флуметазон жергілікті қолданылады, аз сіңеді.
Беклометазон дипропионаты – бронхиалды демікпеде және вазомоторлы
ринитте қолданылады. Басқа мүшелерге аз әсер етеді. Кандидоз, шырышты қабықтың тітіркенуі байқалады.
Флутиказон пропионаты (флексоназе) – бронхиалды демікпеде қолданылады.
Жүйелік әсер көрсетпейді.
Слайд 35
![Бүйрек үсті гормонының биосинтезін тежейтін препараттар Митотан Қолданылуы Иценко –](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-34.jpg)
Бүйрек үсті гормонының биосинтезін тежейтін препараттар
Митотан
Қолданылуы
Иценко – Кушинга ауруы.
Бүйрек үсті безінің
ота жасауға болмайтын ісіктерінде
Бүйрек үсті безі қыртысының ісігіне ота жасалған соң (кортикостероидтардың деңгейі жоғарылағанда)
Слайд 36
![Стероидогенеза тежегіші - кетоконазол Кетоконазолдың әсер ету механизмі: стероидогенезаны бірнеше](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-35.jpg)
Стероидогенеза тежегіші - кетоконазол
Кетоконазолдың әсер ету механизмі: стероидогенезаны бірнеше деңгейде тежейді
Холестерин
прегненолонға айналуын тежейді.
Препаратты ішке 400 ден 2000 мг/тәул. Тағайындалады. Кетоконазол гепатотоксикалық әсері бар.
Слайд 37
![Жанама әсерлері Жүрек айну Бас ауыру Ұйқышылдық](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-36.jpg)
Жанама әсерлері
Жүрек айну
Бас ауыру
Ұйқышылдық
Слайд 38
![Аминоглютетимид Кортикостероидтарды, эстрогендерді, андрогендердің синтезін тежейді Қолданылуы Иценко-Кушинга ауруы Сүт](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-37.jpg)
Аминоглютетимид
Кортикостероидтарды, эстрогендерді, андрогендердің синтезін тежейді
Қолданылуы
Иценко-Кушинга ауруы
Сүт безінің обыры
Менструация алдында байқалатын синдромда
Овариэктомияда
Қуық
асты безінің обыры
Слайд 39
![Жанама әсерлері Нейтропения. Лейкопения, агранулоцитоз. Бауыр, бүйрек қызметінің бұзылуы. Гиперкалиемия. Гипогликемия. Аллергиялық реакции, Квинке ісінуі.](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-38.jpg)
Жанама әсерлері
Нейтропения.
Лейкопения, агранулоцитоз.
Бауыр, бүйрек қызметінің бұзылуы.
Гиперкалиемия.
Гипогликемия.
Аллергиялық реакции, Квинке ісінуі.
Слайд 40
![Қарсы қолданылуы Жүктілік. Бала емізу кезінде. Балаларға болмайды.](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-39.jpg)
Қарсы қолданылуы
Жүктілік.
Бала емізу кезінде.
Балаларға болмайды.
Слайд 41
![ГК емдеуге жалпы көрсетілуі Орынбасушы терапия (физиологиялық мөлшер) 2/3 мөлшері](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-40.jpg)
ГК емдеуге жалпы көрсетілуі
Орынбасушы терапия (физиологиялық мөлшер) 2/3 мөлшері саңертең
және 1/3 мөлшері кешке.
Супрессивті терапия (адреногениталды синдром) таңертең1/3 және 2/3 кеште.
Фармакодинамикалық терапия (әсер ету ұзақтығы орташа препараттар).
Слайд 42
![Альтернирлеуші терапия Гипоталамо-гипофизарлы-бүйрекүсті жүйесі аз дәрежеде тежеледі Бір күннен кейін](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-41.jpg)
Альтернирлеуші терапия
Гипоталамо-гипофизарлы-бүйрекүсті жүйесі аз дәрежеде тежеледі
Бір күннен кейін дәрінің мөлшері 2
есе жоғары дозада тағайындалады
Әсер ету ұзақтығы орташа ГК
Слайд 43
![Пульс-терапия ГК өте жоғары мөлшерде қысқа уақытқа тағайындау Метилпреднизолон тәулігіне](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/66367/slide-42.jpg)
Пульс-терапия
ГК өте жоғары мөлшерде қысқа уақытқа тағайындау
Метилпреднизолон тәулігіне 1-2 г көктамырға
тамшылатып, 3-5 күн тағайындау
Науқастың өміріне қауіп туғызатын ауруларда қолданылады (жүйелік коллагеноздар)