Слайд 2
![Неврология –нерв жүйесі ауруларының этиологиясын, патогенезін, клиникалық белгілерін анықтап және](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-1.jpg)
Неврология –нерв жүйесі ауруларының этиологиясын, патогенезін, клиникалық белгілерін анықтап және олардың
алдын алуымен айналысатын медицинаның бір бөлімі.
Слайд 3
![Неврология бөлінеді: - жалпы (пропедевтика) - жеке](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-2.jpg)
Неврология бөлінеді:
- жалпы (пропедевтика)
- жеке
Слайд 4
![Пропедевтика (жалпы неврология) нерв жүйесінің анатомиясын, атқаратын қызметін және зерттеу](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-3.jpg)
Пропедевтика (жалпы неврология) нерв жүйесінің анатомиясын, атқаратын қызметін және зерттеу әдістерін,
сонымен қоса синдромология негіздері мен топикалық диагностика негіздерін зерттейді.
Жеке неврология нерв жүйесінің әртүрлі ауру түрлерін зерттейді.
Слайд 5
![Нерв жүйесінің адам организміндегі маңызы: - шартты және шартсыз рефлекстер](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-4.jpg)
Нерв жүйесінің адам организміндегі маңызы:
- шартты және шартсыз рефлекстер негізінде ағзаның
сыртқы ортамен қарым-қатнас орнатуы.
- өмірлік маңызы бар ағзалар қызметін реттейді (тыныс алу, жүрек-қан тамыр жүйесі, алмасудың барлық түрлерін)
- барлық реакцияларда организмнің біртұтастығын сақтайды, сыртқы ортаның кез-келген әсеріне ағзаның тұтастай жауап беруін қамтамасыз етеді.
Слайд 6
![Нерв жүйесі бөлінеді: - орталық (бас миы және жұлын) -](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-5.jpg)
Нерв жүйесі бөлінеді:
- орталық (бас миы және жұлын)
- периферикалық(нерв түбірлері, ганглии,
өрім, нервтер)
- вегетативті (симпатикалық және парасимпатикалық)
Слайд 7
![Нерв жүйесінің элементарлы анатомо-функционалды бірлігі –нейрон – ол дене мен өсіндіден тұрады (дендриттер және аксондар)](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-6.jpg)
Нерв жүйесінің элементарлы анатомо-функционалды бірлігі –нейрон – ол дене мен өсіндіден
тұрады (дендриттер және аксондар)
Слайд 8
![Нерв жасушасының поляризация заңына сәйкес ( Рамон-Кахаль заңы) нервты импульс](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-7.jpg)
Нерв жасушасының поляризация заңына сәйкес ( Рамон-Кахаль заңы) нервты импульс бір
бағытта ғана беріледі – бірнеше дендрит бойымен нейронға және одан бір ғана аксон бойымен бұлшықетке, ағзаға немесе келесі нейрон дендритіне беріледі
Слайд 9
![Нейрон түрлері: - сезімталды (сенсорлы, афферентті, рецепторлы) – ақпаратты сезім](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-8.jpg)
Нейрон түрлері:
- сезімталды (сенсорлы, афферентті, рецепторлы) – ақпаратты сезім ағзаларынан нерв
жүйесінің орталық бөліміне жеткізеді
- қимыл-қозғалыс (моторлы, эфферентті) – импульсты бұлшықетке, ағзаларға,
тіндерге жеткізеді
- қосымша (интернейрондар) – импульсты өндеу мен жеткізу үшін қажет
Слайд 10
![Сезімталдық — тірі ағзаның сыртқы ортадан түсетін немесе өзінің ішіндегі](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-9.jpg)
Сезімталдық — тірі ағзаның сыртқы ортадан түсетін немесе өзінің ішіндегі тіндермен
ағзалардан келетін тітіргенгіштерді қабылдап, оларды ажырата отырып жауап беру қасиеті
Слайд 11
![Сезімталдық түрлері: Жалпы сезімталдық қарапайым беткей (экстероцептивті) – ауырсыну, температуралық,](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-10.jpg)
Сезімталдық түрлері:
Жалпы сезімталдық
қарапайым
беткей (экстероцептивті) – ауырсыну, температуралық, тактильді
терең (проприоцептивті) – бұлшықет-буын
сезімі, вибрациалық сезім, қысым сезімі, салмақ сезімі
интероцептивті – хемо- және барорецепция
Күрделі
екіөлшемді кеңістік сезімі, орналасу сезімі, дискриминация сезімі, стереогноз
Арнайы сезімталдық
көру
есту
иіс сезу
дәм сезу
Слайд 12
![Терең және беткей сезімталдық жолдары](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-11.jpg)
Терең және беткей сезімталдық жолдары
Слайд 13
![Ұзын жолдардың орталықтан шеткей орналасуы](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-12.jpg)
Ұзын жолдардың орталықтан шеткей орналасуы
Слайд 14
![Ауырсынудың түрлері: Жергілікті – ауырсыну тітіркенгіші орналасқан аймақта кездеседі Проекциалық](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-13.jpg)
Ауырсынудың түрлері:
Жергілікті – ауырсыну тітіркенгіші орналасқан аймақта кездеседі
Проекциалық – ауырсыну тітіркендіргіш
аймағына сай емес
Иррадиациалық – ауырсыну патологиялық процесс орналасқан бір нерв тармағынан басталып басқа нерв тармағына беріледі
Шағылысқан – ішкі ағзалар ауруларында кездеседі
Слайд 15
![Перифериялық нерв жүйесі аурулары кезіндегі ауырсыну көбіне активті қимыл-қозғалыс кезінде](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-14.jpg)
Перифериялық нерв жүйесі аурулары кезіндегі ауырсыну көбіне активті қимыл-қозғалыс кезінде байқалады-бұл
нерв бағандарының созылуы кезінде болады, оны тартылу симптомы деп атайды, олардың түрлері:
Нери симптомы–науқастың басын алдыға қарай еңкейткен кезде бел аймағында ауырсыну
Ласег симптомы – Ұзыннан созылған аяқты жамбас-сан буынында бүккенде бел мен санның және балтырдың артқы бетінде ауырсынудың пайда болуы (бірінші фаза), ал тізе буынында бүккенде ауырсыну қайтады және ары қарай аяқты көтеруге мүмкіндік туады (екінші фаза).
Слайд 16
![Симптом Вассермана – аяқты жоғары көтерген кезде санның алдыңғы беткейі](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-15.jpg)
Симптом Вассермана – аяқты жоғары көтерген кезде санның алдыңғы беткейі мен
шап аймағында ауырсынудың пайда болуы.
Симптом Мацкевича - дәл сондай ауырсыну аяқты тізе буынында бүккен кезде пайда болады
Симптом Сикара – аяқ бүкіл буындарда жазылған кезде және аяқ басын жазып бүккен кезде тізе астында пайда болатын ауырсыну.
Симптом Дежерина – жөтелгенде, түшкіргенде, күшенген кезде бел аймағында пайда болатын ауырсыну
Слайд 17
![Сезімталдықтың зықымдалу түрлері: Парестезия - денеде өздігімен бірнәрсе өрмелегендей, ұйу](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-16.jpg)
Сезімталдықтың зықымдалу түрлері:
Парестезия - денеде өздігімен бірнәрсе өрмелегендей, ұйу сезімінің
пайда болуы
Анестезия – Сезімталдықтың жоқтығы.
Гипестезия – Сезімталдықтың төмендеуі.
Гиперестезия – берілетін тітіркенгіш өте қатты сезіледі.
Дизестезия – сезімтал стимулдарды бұрмаланған түрде қабылдау: укол суық сезімі тәрізді қабылданады
Аллохейрия – ауырсыну тітіркендіргіш орналасқан жерде емес оған қарама-қарсы симметриялық аймақта орналасады
Полиэстезия –бір тітіркенудің көп болып сезінуі.
Слайд 18
![Сезімталдықтың зақымдалу түрлері: Перифериялық невралды – нерв зақымдалған кезде кездеседі.Бұл](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-17.jpg)
Сезімталдықтың зақымдалу түрлері:
Перифериялық невралды – нерв зақымдалған кезде кездеседі.Бұл кезде зақымдалған
нерв инервациялайтын зонада сезімталдықтың бүкіл түрі бұзылады
Слайд 19
![Перифериялық полиневралды – симметриялы түрде көптеген нервтер зақымдалған кезде-полиневриттер немесе](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-18.jpg)
Перифериялық полиневралды – симметриялы түрде көптеген нервтер зақымдалған кезде-полиневриттер немесе полинейропатия
кезінде кездеседі. Сезімталдықтың бүкіл түрі аяқ пен қолдың дисталды бөліктерінде бұзылады «перчатки» және «носки» түрінде.
Слайд 20
![Перифериялық түбірлік-дерматомаға сәйкес аймақта сезімталдықтың бүкіл түрінің бұзылуы (артқы түбірлер зақымдалған кезде).](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-19.jpg)
Перифериялық түбірлік-дерматомаға сәйкес аймақта сезімталдықтың бүкіл түрінің бұзылуы (артқы түбірлер зақымдалған
кезде).
Слайд 21
![Спиналды-сегментарлы – жұлынның артқы мүйізі немесе алдыңғы сұр спайка зақымдалған](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-20.jpg)
Спиналды-сегментарлы – жұлынның артқы мүйізі немесе алдыңғы сұр спайка зақымдалған кезде
пайда болады – бұл кезде сәйкес дерматомда ауырсыну мен температуралы сезімталдық жоғалып, тактилды және терең сезімталдық сақталады.
Слайд 22
![Спиналды-өткізгіш – жұлынның артқы және бүйір бағандары зақымдалған кезде дамиды](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-21.jpg)
Спиналды-өткізгіш – жұлынның артқы және бүйір бағандары зақымдалған кезде дамиды (немесе
екеуі бірдей зақымдалса). Бұл кезде қай өткізгіш жолы зақымдалуына байланысты сезімталдық түрі бұзылады. Сезімталдықтың бұзылуы зақымдалған жерден төмен орналасады.
Слайд 23
![Церебралды-өткізгіш– көбіне ішкі капсуланың артқы саны зақымдалғанда дамиды. Бұл кезде](/_ipx/f_webp&q_80&fit_contain&s_1440x1080/imagesDir/jpg/339838/slide-22.jpg)
Церебралды-өткізгіш– көбіне ішкі капсуланың артқы саны зақымдалғанда дамиды. Бұл кезде сезімталдықтың
бүкіл түрі қарсы жақта зақымдалады – гемитип, гемианестезия.